19 mei 2026 – Uit officiële documenten van het COA, vrijgegeven naar aanleiding van Woo-verzoeken van twee voormalige Baarnse gemeenteraadsleden, blijkt zonneklaar dat de huidige opvang van 152 asielzoekers op het voormalige kazerneterrein van de Koninklijke Marechaussee in het Borrebos bij Paleis Soestdijk bepaald niet het eindpunt vormt. In de stukken wordt gesproken over een langdurig azc dat kan doorgroeien naar circa 250 personen.
Daarmee wordt bevestigd waar Behoud het Borrebos al lange tijd voor waarschuwt: de verstedelijking van het bosgebied dat onderdeel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) rukt achter de schermen steeds verder op. Wat in 2022 nog werd gepresenteerd als tijdelijke noodopvang voor 50 alleenstaande minderjarige vreemdelingen voor de duur van één jaar, is inmiddels uitgegroeid tot een langdurige gebiedsontwikkeling.
Uit interne businesscases, bestuursovereenkomsten en vergaderstukken blijkt hoe ver die plannen inmiddels reiken. Het voormalige marechausseeterrein wordt allang niet meer beschouwd als tijdelijke noodvoorziening, maar als een structurele opvanglocatie voor de lange termijn. Er wordt gesproken over aankoop van het terrein door het COA, waarna de locatie onderdeel kan worden van de vaste vastgoedvoorraad van de organisatie, met plannen voor dertig jaar exploitatie, sloop en nieuwbouw en verdere uitbreiding van de bebouwing. De documenten laten klip en klaar zien dat de gemeente Baarn, de provincie Utrecht, het COA en de eigenaar van Paleis Soestdijk nauw samenwerken aan de benodigde bestemmingswijzigingen. Daarmee valt het zorgvuldig opgebouwde verhaal van ‘tijdelijke noodopvang’ definitief door de mand.
Uit de stukken blijkt dat het azc onderdeel is geworden van het alternatieve exploitatiemodel van de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG), waarbij de opvanglocatie wordt ingezet als zogenaamde kostendrager voor de restauratie van Paleis Soestdijk.Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat van de jarenlang beloofde grootschalige restauratie van het paleis onder het regime van de MBEG vrijwel zeker niets terecht zal komen. Voor Behoud het Borrebos vormen deze documenten dan ook een definitieve bevestiging van de argumenten die zijn vastgelegd in het beroep dat inmiddels aan de bestuursrechter is voorgelegd tegen de vergunningen en de planologische onderbouwing van het azc.
Tenslotte is ook in deze documenten vrijwel alle financiële kerninformatie zwartgelakt. Dat past volledig in de manier waarop binnen het dossier Paleis Soestdijk al jaren met financiële gegevens wordt omgegaan. De taxatie van het landgoed blijft geheim, huurbedragen worden zwartgelakt en exploitatiecijfers worden afgeschermd, waardoor onafhankelijke controle op de exploitatie van Paleis Soestdijk en het voormalige kazerneterrein in het Borrebos feitelijk onmogelijk wordt gemaakt. Het beeld dringt zich steeds sterker op dat financiële transparantie binnen dit dossier bewust uit beeld wordt gehouden zodra het gaat om de economische belangen achter de exploitatie van het landgoed. Dit terwijl juist dit soort ontwikkelingen door de gemeente en de MBEG steeds opnieuw in verband worden gebracht met de noodzakelijke restauratie van Paleis Soestdijk, terwijl van die jarenlang beloofde grootschalige restauratie onder het huidige regime nog altijd niets zichtbaar is. Sterker nog, hoe groter de exploitatie van het landgoed wordt, hoe verder de daadwerkelijke restauratie van het paleis uit beeld verdwijnt.
Kees Koudstaal
Nota Bene: Behoud het Borrebos is niet tegen asielopvang in de gemeente Baarn en verzet zich dan ook uitsluitend tegen de keuze voor opvang in het Borrebos. Daarbij heeft de stichting herhaaldelijk gewezen op alternatieve locaties binnen de bebouwde kom, zoals bijvoorbeeld het voormalige ziekenhuis in het Bosje van IJsendijk, dat naar haar overtuiging veel geschikter is voor opvang zonder de natuurwaarden van het beschermde bosgebied verder onder druk te zetten.