7 augustus 2025 – Zes weken op een mini-camping, verscholen aan een baai bij een gehucht op een Kroatisch eiland, maken je los van vrijwel alles wat je thuis bezighoudt. In het begin volg je het nieuws nog. Je leest over Gaza, waar uithongering door nota bene Israël wordt ingezet als oorlogswapen. Over de ongebreidelde agressie van Rusland tegen Oekraïne. Over een Amerikaanse president met psychopathische trekken en hoe wereldleiders die werkelijkheid uit angst of opportunisme negeren. Het is wreed, onvoorstelbaar en toch echt. Maar langzaam verglijdt je aandacht. De stroom van ellende wordt te veel, de afstand te groot. Je legt je iPad weg, want wat zich elders afspeelt, raakt nog wel, maar komt niet meer echt binnen.
Ook de zorgen dichter bij huis verdwijnen gaandeweg uit beeld. Zelfs de onzalige perikelen rond Paleis Soestdijk verschuiven meer en meer naar de achtergrond. Op uitnodiging van de redactie van de PowNed-podcast De Laatste Oranje reageerde ik nog met wat informatie over de onverkwikkelijke wijze waarop de overheid het landgoed in 2017 verpatste aan de MeyerBergman Erfgoed Groep die nota bene zelf aan de tekentafel zat bij het opstellen van de voorwaarden waaraan de projectontwikkelaar zich vervolgens, onder de ogen van een wegkijkende overheid, glashard niet hield.
Ook memoreerde ik de verkoop in 2006 van het voormalige kazerneterrein in het Borrebos aan de Staat door de vier dochters van koningin Juliana, een verkoop die voorbijging aan haar uitdrukkelijke wens dat het terrein na gebruik zou worden ontmanteld en teruggegeven aan de natuur. Af en toe vulde ik de knipselkrant op de website nog aan met wat berichten, maar ik moet bekennen dat ik het boek Paleis Soestdijk verder gesloten hield om het eerst na de vakantie weer open te slaan.
Binnenkort dient immers ons bezwaar tegen de tijdelijke omgevingsvergunning voor een asielzoekerscentrum op het kazerneterrein, een geitenpad dat feitelijk de aanzet vormt tot volledige verstedelijking van het gebied door de realisering van een complete woonwijk voor asielzoekers en starters. Hoe sympathiek die maatschappelijke doelstelling ook mag zijn, een dergelijke vorm van verstedelijking is in strijd met het provinciale beschermingsregime van het landelijk gebied dat bovendien onderdeel is van het Natuurnetwerk Nederland en daarmee ruimtelijk-juridisch onaanvaardbaar.
Daarnaast is nog altijd geen uitspraak gedaan in het hoger beroep bij de Raad van State over de weigering van de Staat om de taxatie van het landgoed uit 2017 openbaar te maken. Het taxatiebedrag is niet alleen essentieel voor de beoordeling van de marktconformiteit van de verkoopprijs, maar zou ook een ander licht kunnen werpen op de stelling dat exploitatie van het kazerneterrein noodzakelijk zou zijn als kostendrager voor de restauratie van het paleis. Die veronderstelling wordt bovendien steeds minder houdbaar nu de Parade – het terrein tegenover het paleis aan de rand van het Baarnse Bos – is verkocht aan een entertainmentbedrijf dat het gebied wil ‘verrijken’ met een grootschalig hotel en een theatercomplex.
Zes weken op een Kroatisch eiland hebben, naast broodnodige rust en ontspanning, ook nieuwe energie gebracht om de strijd voor de natuurbelangen op en rond het landgoed Paleis Soestdijk samen met de andere behoudhetborrebossers voort te zetten. Niet tegen beter weten in, maar uit overtuiging. Omdat het boek Paleis Soestdijk een ander einde verdient dan het nu dreigt te krijgen.
Kees Koudstaal