Een persoonlijk noot bij Praten met de Staten
9 januari 2025 – Na het maandelijkse provinciale evenement ‘Praten met de Staten’ sprak ik informeel met enkele Utrechtse Statenleden over de plannen voor een AZC en woningbouw op het voormalig kazerneterrein in het Borrebos. Tot mijn verbazing ontbrak het hen aan kennis over de locatie, de provinciale regelgeving en de ecologische waarde van het gebied. De heersende opinie leek te zijn: “Er staan toch al gebouwen, dus wat maakt het uit?”
Deze opvatting onthult een schrijnend gebrek aan inzicht in de eigen regelgeving. De locatie ligt immers in het landelijke gebied van de provincie Utrecht en maakt deel uit van het Natuurnetwerk Nederland. De provinciale Omgevingsverordening verbiedt expliciet verstedelijking in landelijke gebieden, zowel door nieuwe bebouwing als door intensiever gebruik van bestaande gebouwen. Voor historische buitenplaatsen zoals Paleis Soestdijk geldt een uitzondering, maar alleen voor kleinschalige ontwikkelingen die aantoonbaar de natuurwaarden respecteren.
In januari 2024 vernietigde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het bestemmingsplan voor Landgoed Paleis Soestdijk, waarin de bouw van 98 appartementen op hetzelfde kazerneterrein was opgenomen. De Afdeling stelde dat afwijkingen van het verstedelijkingsverbod op historische buitenplaatsen alleen mogelijk zijn als de plannen kleinschalig zijn en passen binnen de eisen van het landelijk gebied. Als voorbeeld werd de herbestemming van een bestaand koetshuis naar een kantoorfunctie genoemd, waarmee respect voor schaal en natuurwaarden werd benadrukt.
Wat ik niet alleen zorgelijk, maar vooral verontrustend vind, is dat volksvertegenwoordigers tekortschieten in kennis over de eigen regelgeving en de ecologische waarde van dit natuurgebied. De plannen voor een AZC voor 175 vluchtelingen en woningbouw voldoen niet aan de kleinschaligheidseis en veroorzaken een blijvende, grootschalige verstoring van de natuurwaarden in het Borrebos. Ze gaan immers onherroepelijk gepaard met nieuwe infrastructuur, meer drukte en geluids- en lichtvervuiling, wat de biodiversiteit tot ver buiten het kazerneterrein aantast.
Overheid, houd u aan uw eigen regels!
De transformatie van het voormalige kazerneterrein in het Borrebos tot een AZC annex woonwijk is onmiskenbaar in strijd met de provinciale regels en jurisprudentie. Deze intensieve verstedelijking vormt een onacceptabele belasting voor het Borrebos en het omliggende landelijke gebied. Het is aan het provinciebestuur om strikte naleving van de regels te waarborgen en het college van Baarn hierop aan te spreken. Zoals gezegd in mijn inspraak: het Borrebos verdient bescherming, niet de degradatie tot een geëxploiteerd gebied. Moet er opnieuw een gang naar de Raad van State worden gemaakt om het gelijk voor de natuur af te dwingen, of neemt het provinciebestuur eindelijk zijn verantwoordelijkheid?