Het azc-probleem gaat niet alleen over amv’s en het COA, maar vooral over de plek

18 september 2025 – De Baarnse gemeenteraad boog zich gisteravond in een verhitte vergadering over de misstanden in het asielzoekerscentrum op het voormalige kazerneterrein in het Borrebos naast Paleis Soestdijk. Aanleiding waren de onthullingen in NRC over uitbuiting, geweld en intimidatie onder de minderjarige bewoners. Politieke verontwaardiging richtte zich vooral op het COA en op GroenLinks-wethouder De Vries, die volgens meerdere fracties de problemen te lang heeft gebagatelliseerd. Maar bij al de opgeheven vingertjes bleef de belangrijkste vraag opnieuw buiten beeld: waarom bevindt dit azc zich überhaupt op deze plek?

Behoud het Borrebos heeft van meet af aan benadrukt dat ons verzet níét draait om de opvang van asielzoekers in Baarn. Wij erkennen de wettelijke én morele plicht van gemeenten om bij te dragen aan opvang. Onze bezwaren richten zich uitsluitend op de locatie: midden in een beschermd bosgebied dat deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland en valt onder het provinciale verstedelijkingsverbod. Een plek die juridisch onhoudbaar is én sociaal onverantwoord, juist omdat zij ver verwijderd ligt van voorzieningen en iedere vorm van sociale controle.

Wat ook tijdens de raadsvergadering volledig onbesproken bleef, is dat er achter de schermen al een door het college gesteunde overeenkomst ligt tussen de MeyerBergman Erfgoed Groep en het COA. Het kazerneterrein wordt verkocht zodra de huidige zogenoemde “tijdelijke” vergunning (BOPA) juridisch standhoudt. Het plan voorziet in de volledige ontmanteling van het terrein en de bouw van een nieuw flexibel azc, gecombineerd met woningen voor starters. Daarmee mikt het COA op een aanwezigheid van minstens dertig jaar: de opmaat naar een permanente woonwijk in het Borrebos, verpakt als de zogenoemde Utrechtse Aanpak. In een stedelijke omgeving kan dit model integratie bevorderen, maar in een geïsoleerd bosgebied zonder voorzieningen, openbaar vervoer of sociale controle is het niets minder dan een recept voor problemen. Opvallend is dat geen enkele fractie dit gisteravond inbracht. De raad lijkt vooral opgelucht dat de opvang niet in de eigen achtertuin staat, maar diep in het bos, ver weg van de Baarnse bewoonde wereld. Dáár wringt de schoen: niet bij de jongeren die hier noodgedwongen verblijven, maar bij een gemeenteraad die de problemen wegstopt achter bomen.

Tekenend voor de selectieve aandacht is ook dat de openbare hoorzitting die maandag 22 september in het gemeentehuis plaatsvindt over ons bezwaar tegen de zogenoemde tijdelijke vergunning voor het azc volledig wordt genegeerd. De gemeenteraad maakt er geen woord aan vuil en ook de lokale media zwijgen. Dat zwijgen is veelzeggend. Want juist dit bezwaar raakt de kern: de gemeente heeft de opvang bewust in een beschermd bosgebied weggestopt, ver van voorzieningen en sociale controle, en draagt daarmee directe verantwoordelijkheid voor de problemen die zich in het azc voordoen. De uitkomst van de raadsavond maakt duidelijk dat de politiek liever het COA als zondebok aanwijst dan zichzelf de vraag stelt waarom dit azc juist hier is neergezet. Wij blijven benadrukken: wie asielopvang serieus neemt, kan zich niet neerleggen bij een boslocatie waar natuurwaarden worden geschonden, schijnveiligheid wordt gecreëerd en sociale controle wordt ondermijnd.

Kees Koudstaal