21 juni 2025 – De Baarnsche Courant schrijft in haar editie van 20 juni over de tijdelijke vergunning die het college heeft verleend aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), waarmee tot 17 juni 2035 mag worden afgeweken van het omgevingsplan voor het azc in het Borrebos. Volgens de krant heeft het COA inmiddels een koopcontract gesloten met de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG), met als doel op termijn een woonwijk te ontwikkelen op het voormalige kazerneterrein, waar 172 asielzoekers en een aantal starters samen kunnen wonen. Het college heeft eerder al laten weten een groot voorstander te zijn van deze ontwikkeling.
Zoals wel vaker het geval is, blinkt de redactie uit in selectieve berichtgeving. Geen woord over de fundamentele bezwaren die wij als stichting inbrengen tegen deze vorm van grootschalige verstedelijking in het Borrebos, dat deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland. Inmiddels heeft Behoud het Borrebos een formeel bezwaarschrift tegen het collegebesluit ingediend. Wel wordt gemeld dat de VVD en VoorBaarn de opvang willen beperken tot een maximale duur van tien jaar, maar geen woord over de motie die de raad vorige maand aannam, waarin het college expliciet wordt opgedragen om die termijn niet te verlengen en het aantal asielzoekers te beperken tot 152.
Het is goed te weten dat de indieners van de motie – de VVD en de lijsten Schouten en Deurloo – zich lieten leiden door andere motieven dan Behoud het Borrebos. Zij zijn principieel tegen een azc, waar dan ook in Baarn. Maar het effect is gelijk: de raad trekt hier een duidelijke grens. Daarbij is het relevant te weten dat de Raad van State in januari 2024 het volledige bestemmingsplan voor het landgoed Paleis Soestdijk vernietigde, mede vanwege woningbouwplannen op precies deze locatie. Het Borrebos valt bovendien onder een provinciaal verstedelijkingsverbod. Dat het college nu opnieuw inzet op langdurige bewoning in dit kwetsbare natuurgebied is niet alleen bestuurlijk roekeloos, maar ook juridisch uiterst riskant.
De krant had haar lezers moeten informeren over een cruciaal juridisch feit: een tijdelijke vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit – kortweg BOPA – mag alleen worden verleend als er sprake is van zicht op toekomstige legalisering. En dat zicht ontbreekt hier volledig. Er is geen procedure in voorbereiding en de gemeenteraad heeft zich klip-en-klaar uitgesproken tegen verlenging. Er is geen procedure in voorbereiding, de gemeenteraad heeft zich klip-en-klaar uitgesproken tegen verlenging, en zowel het provinciale verstedelijkingsverbod als het vonnis van de hoogste bestuursrechter spreken duidelijke taal over het ontbreken van zicht op legalisering.
Waar het college vermoedelijk op hoopt, is dat deze BOPA – ondanks alle bezwaren – overeind blijft in een juridische procedure. Asielopvang is een gevoelig onderwerp, en wellicht rekent men erop dat de rechter zijn vingers liever niet brandt aan zo’n dossier. Maar als dit standhoudt, is een belangrijke hobbel genomen en staat de deur naar permanente bewoning van dit beschermde bosgebied wagenwijd open. En zoals het spreekwoord zegt: als er één schaap over de dam is, volgt de rest. Als de rechter er geen stokje voor steekt, schept dat een precedent voor verdere verstedelijking van het Borrebos en de omliggende bossen van Lage Vuursche, een gebied dat door steeds intensiever recreatief en toeristisch gebruik nu al zwaar onder druk staat.
Dat ook partijen die zich ‘groen’ en ‘links’ noemen hierin meegaan, is niets minder dan een politieke capitulatie én een knieval voor het verdienmodel van het echtpaar Meijer-Bergmans. Opkomen voor het lot van asielzoekers is een morele plicht, daarover geen misverstand. Maar wie denkt dat dat alleen kan door beschermde natuur op te offeren, is het morele kompas volledig kwijt. Wie natuurbelangen opzij schuift uit partijpolitieke overwegingen en ‘groen’ slechts als marketingetiket gebruikt, moet in elk geval ophouden zich ‘groen’ te noemen. En wat mij betreft mag ‘links’ dan ook meteen mee de prullenbak in.
Kees Koudstaal