Het viel te verwachten. Kort nadat Behoud het Borrebos opnieuw aandacht vroeg voor het uitblijven van de restauratie van Paleis Soestdijk en ook Michael Smit hierover een kritische ingezonden brief publiceerde in de Baarnsche Courant, verschenen achtereenvolgens berichten van de NOS en de Gooi en Eemlander waarin de werkzaamheden aan het paleis uitvoerig worden belicht. Dat wekt op zijn minst de indruk van een communicatief tegenoffensief van de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG).
Dat beide publicaties uitsluitend het verhaal van Paleis Soestdijk volgen, verbaast ons inmiddels niet meer. Behoud het Borrebos wijst al jarenlang op het uitblijven van de integrale restauratie, terwijl juist die restauratie ooit door de overheid werd aangevoerd ter rechtvaardiging van de verkoop van het complete landgoed voor slechts 1,7 miljoen euro. Negen jaar na de verkoop is van die restauratie nog altijd geen sprake. Wat nu wordt uitgevoerd is noodzakelijk groot onderhoud aan de buitenzijde van het paleis. Dat dit onderhoud door gespecialiseerde restauratievaklieden wordt verricht, verandert daar niets aan. Het gaat om regulier onderhoud waarvoor iedere eigenaar van een rijksmonument verantwoordelijk is. Regulier onderhoud is geen restauratie.
De fundamentele vraag blijft volledig buiten beeld. Kunnen deze onderhoudswerkzaamheden werkelijk worden gelijkgesteld met de ooit door de overheid gepresenteerde restauratieopgave van meer dan 100 miljoen euro? De NOS en de Gooi en Eemlander stellen die vraag niet en nemen daarmee zonder kritische toets de beeldvorming van Paleis Soestdijk over. Dat is wat ons betreft een journalistiek zwaktebod.
De vraag die zowel de NOS als de Gooi en Eemlander onbesproken laten, raakt aan veel meer dan de verkoop van het landgoed. Al jarenlang wordt het gestelde kostendragerschap voor de restauratie van het paleis gebruikt als rechtvaardiging voor steeds verdergaande exploitaties op een landgoed dat onderdeel is van het Natuurnetwerk Nederland. Negen jaar na de verkoop is die integrale restauratie echter nog altijd niet aangevangen. In plaats daarvan wordt nu regulier onderhoud aan de buitenzijde van het paleis uitgevoerd, waarvoor de overheid bovenop de uitzonderlijk lage verkoopprijs bovendien miljoenen euro’s aan subsidies beschikbaar heeft gesteld. Tegelijkertijd heeft de MBEG de afgelopen jaren inkomsten kunnen genereren uit onder meer de verhuur van het voormalige kazerneterrein in het Borrebos aan het COA, grootschalige evenementen en zakelijke bijeenkomsten. Dat deze exploitaties desondanks financieel noodzakelijk zouden zijn voor het behoud van het landgoed is nooit onderbouwd met een openbaar gemaakte financiële verantwoording.
Wie de achtergrond van de laatste ontwikkelingen nog niet kent, verwijzen wij graag naar ons eerdere artikel over de berichtgeving van de NOS. Daarin leggen wij uitgebreider uit waarom de huidige onderhoudswerkzaamheden niet kunnen worden gelijkgesteld met de restauratie waarmee de verkoop van het complete landgoed destijds werd gerechtvaardigd.
NOS-bericht over Paleis Soestdijk laat wezenlijkecontext buiten beschouwing
