25 april 2025 – Vandaag verschenen zowel in de Baarnsche Courant als in de Gooi en Eemlander kritische redactionele opinies over het functioneren van het Baarnse gemeentebestuur. De rode draad: het college en de raad krijgen geen grip op hun eigen functioneren, verzanden in eindeloos onderzoek en gepraat, maar weten niet te handelen.
Waar recentelijk dossiers als Theater de Speeldoos en de lekkende Wilhelminalvijver in beeld zijn gekomen als voorbeelden van bestuurlijk falen, ziet Behoud het Borrebos het dossier Paleis Soestdijk als de meest pijnlijke en onthutsende illustratie van bestuurlijk falen.
Al sinds 2017 laat het voltallige gemeentebestuur zich door de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG) voor het karretje spannen. Wat aanvankelijk nog leek op een plan voor behoud en zorgvuldig beheer van het monumentale landgoed via het relatief kleinschalige concept ‘Made by Holland’, is gaandeweg uitgebouwd tot een steeds grootschaliger en ingrijpender exploitatieproject.
In plaats van grenzen te stellen en de publieke – en vooral de natuurbelangen – te bewaken, deed het gemeentebestuur er alles aan om het de ontwikkelaar naar de zin te maken. Daarbij werd zelfs dure juridische bijstand ingehuurd om een ‘Raad van State-proof’ bestemmingsplan op te stellen. Het resultaat was desastreus: in januari 2024 vernietigde de Raad van State het bestemmingsplan zonder enige reserve. De hoogste bestuursrechter prikte dwars door de juridische constructies heen en wees op fundamentele tekortkomingen en slordigheden, met name ten aanzien van de bescherming van natuur en omgeving.
In plaats van lessen te trekken uit het verleden, laat het gemeentebestuur zich opnieuw verblinden door de glitter en glamour van het paleis. Een nieuwe toekomstvisie – die niet meer is dan oude wijn in nieuwe zakken – werd naar verluid tijdens een besloten bijeenkomst op het landgoed, onder het genot van een glaasje oranjebitter, zonder enig kritisch geluid omarmd. Daarmee lijkt een nieuwe bestuurlijke en juridische afgang onafwendbaar, opnieuw tegen hoge maatschappelijke en financiële kosten.
Net als de krantenredacties stelt Behoud het Borrebos vast dat het gemeentebestuur van Baarn op essentiële beleidsterreinen structureel tekortschiet. De stichting gaat echter nog verder: als financieel wanbeheer aanleiding kan zijn voor provinciaal toezicht, waarom zou structureel bestuurlijk wanbeheer – waarbij gemeenschapsgeld wordt verspild, nationaal erfgoed wordt verwaarloosd en beschermde natuurbelangen worden opgeofferd – dan niet evenzeer leiden tot kritisch meekijken door mensen die over meer deskundigheid beschikken?
Dat laatste zal natuurlijk niet gebeuren, maar met het oog op de bescherming van de natuur op en rond landgoed Paleis Soestdijk vraagt dit dossier om een gemeentebestuur dat handelt in het publieke belang, niet een bestuur dat danst naar de pijpen van een projectontwikkelaar.
Kees Koudstaal