27 maart 2026 – Nederland zit midden in een opvangcrisis. De situatie is volgens de minister van Asiel en Migratie zo acuut dat de opvang op korte termijn dreigt vast te lopen. Hij doet daarom een klemmend beroep op gemeenten om hun verantwoordelijkheid te nemen onder de Spreidingswet en zo snel mogelijk noodopvanglocaties te openen. Dat vraagt om bestuurlijke daadkracht, maar ontslaat de overheid niet van de plicht om zorgvuldig en rechtmatig te handelen. Die crisis mag er niet toe leiden dat een azc in het Borrebos, ondanks het geldende verstedelijkingsverbod, door de rechter wordt getolereerd.
De problemen in het Borrebos hadden voorkomen kunnen worden als de gemeente het door ons aangedragen alternatief, de voormalige ziekenhuislocatie Meander, serieus had genomen. De stichting Behoud het Borrebos verzet zich tegen de opvanglocatie voor 152 personen op het voormalige kazerneterrein, niet omdat wij tegen opvang zijn, maar omdat deze plek onverenigbaar is met de natuurbelangen van het gebied. Midden in een bos, onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland, hoort geen grootschalige en langdurige verstedelijking thuis. Tegen dit besluit loopt een procedure bij de bestuursrechter in Utrecht.
Dit wordt des te schrijnender omdat er wel degelijk een alternatief voorhanden is: de voormalige ziekenhuislocatie Meander, waar opvang mogelijk is en waar waarschijnlijk zelfs ruimte bestaat voor meer dan 152 personen. De erfpachtovereenkomst met het Meander Medisch Centrum is vorig jaar afgelopen en er wordt nagedacht over nieuwe functies voor de locatie, waarbij nadrukkelijk een combinatie van polikliniek en zorgwoningen wordt genoemd. Dat is op zichzelf begrijpelijk, maar in het licht van de huidige opvangcrisis rijst de vraag hoe hard deze kaders zijn. Als elders hotels, vakantieparken en zelfs cruiseschepen worden ingezet voor opvang, is het moeilijk vol te houden dat een locatie als Meander op voorhand buiten beeld zou moeten blijven.
Nergens blijkt dat opvang op deze locatie planologisch onmogelijk zou zijn, ook niet in tijdelijke of gecombineerde vorm. Integendeel: het gaat om een bestaande locatie in de bebouwde kom, met voorzieningen binnen bereik en reële mogelijkheden voor sociale verbinding. De keuze voor het Borrebos is daarmee geen noodzaak, maar een bestuurlijk gemakkelijke keuze voor een geïsoleerde locatie in een kwetsbaar natuurgebied, terwijl een beter en maatschappelijk verstandiger alternatief voorhanden is. Dat wringt temeer, omdat de beperkingen die voor dit gebied gelden feitelijk worden omzeild door het kazerneterrein te positioneren als kostendrager voor de restauratie van het paleis, zonder dat daarvoor een inzichtelijke financiële onderbouwing is gegeven. Juist in tijden van crisis moet de overheid laten zien dat zij haar eigen afwegingskader serieus neemt en bereid is keuzes te maken in het algemeen belang, en niet in het belang van de portemonnee van een projectontwikkelaar.
Met het aantreden van een nieuw college van burgemeester en wethouders zal ongetwijfeld worden benadrukt dat het gemeentebestuur openstaat voor geluiden vanuit de samenleving. Behoud het Borrebos ziet daarom met belangstelling uit naar een uitnodiging voor een gesprek over deze kwestie, gericht op een oplossing die verdere juridische procedures overbodig maakt.