14 april 2026 – Wie nu nog beweert dat Paleis Soestdijk wordt gerestaureerd, kijkt niet naar wat er niet gebeurt, maar gelooft liever in sprookjes. De restauratie van Paleis Soestdijk is opnieuw vooruitgeschoven. Volgens de huidige planning begint die pas na afronding van het meerjarige onderhoudstraject rond 2030. We zijn dan dertien jaar verder sinds de aankoop in 2017, terwijl eerdere startdata keer op keer zijn verdampt.
Voor mij is de conclusie helder: ik ben er inmiddels van overtuigd dat restauratie onder het regime van de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG) niet zal plaatsvinden en ook nooit het werkelijke uitgangspunt is geweest. Wat resteert, is een papieren belofte. Het landgoed kon voor een prikkie worden verworven, zonder dat daar een afdwingbare restauratieverplichting tegenover stond. Er ligt geen concreet plan, geen verplichting, geen enkele garantie dat het er ooit van komt.
Tegelijk nadert 2032, het moment waarop het landgoed vrijelijk, geheel of in onderdelen, kan worden verkocht. In dat licht oogt de strategie van de MBEG pijnlijk consistent: eerst exploiteren en onderhouden, daarna verzilveren. Het oorspronkelijke plan ‘Made by Holland’ werd na de aankoop zo gewijzigd dat het geen stand kon houden bij de Raad van State. Dat is geen slag in de lucht. Als tegenstemmer van het bestemmingsplan Paleis Soestdijk sprak ik in februari 2022 al het vertrouwen uit dat de hoogste bestuursrechter dit plan niet zou laten passeren. In januari 2024 verdween het inderdaad in de prullenbak.
Sindsdien wordt het verhaal telkens anders verpakt, maar de kern verandert niet: restauratie als sprookje, exploitatie als werkelijkheid. Die exploitatie, waaronder het gebruik van het voormalige kazerneterrein in het beschermde Borrebos, staat bovendien op gespannen voet met het provinciale verstedelijkingsverbod voor het landelijk gebied, dat alleen ruimte laat voor ingrepen als die aantoonbaar noodzakelijk zijn voor het in stand houden van historische buitenplaatsen. Juist die noodzaak is nooit overtuigend onderbouwd.
Ondertussen blijft de meest voor de hand liggende vraag onbeantwoord. Ik vind het hemeltergend dat politiek en media die vraag niet stellen: waar blijft die restauratie van de MBEG? Zeker als je dat afzet tegen de opvallend lage aankoopprijs van amper 1,7 miljoen euro, de toegekende subsidies en de structurele inkomsten uit evenementen als Royal Park Live, zakelijke bijeenkomsten en de verhuur van het voormalige kazerneterrein in het Borrebos. Zolang er geen zwart-op-wit juridisch geborgd document bestaat waarin de restauratieopgave ondubbelzinnig is vastgelegd, zie ik geen enkele reden om daar vertrouwen in te hebben. Dat is geen cynisme, maar een nuchtere lezing van de feiten.
Als in 2032 mijn analyse wordt bevestigd, zal ik mijn gelijk niet van de daken schreeuwen. Ik zal politiek en media er hooguit fijntjes op wijzen dat zij hier ernstig tekort zijn geschoten. Dat zij zich hebben laten inpakken door een charmante paleiseigenaresse die maar wat graag aanschoof aan de talkshowtafels met een verhaal dat bij nadere beschouwing vooral diende om de werkelijkheid te verhullen. Want als het groot onderhoud achter de rug is, zal blijken dat alle mooie woorden over het instandhouden van dit rijksmonument niets waard waren. Het landgoed zal in onderdelen in de markt worden gezet. En voor het paleis meldt zich ongetwijfeld een vermogende patjepeeër die het voormalige culturele erfgoed voor tientallen miljoenen euro’s opkoopt, niet om het als nationaal monument te behouden, maar om het als statussymbool aan zijn portefeuille toe te voegen.
Kees Koudstaal
Lees ook: Overheid worstelt met openbaarmaking van financiële informatie rond Paleis Soestdijk