9 juli 2025 – De uitnodiging voor de informatiebijeenkomst op 8 juli over de toekomst van Landgoed Paleis Soestdijk is door Behoud het Borrebos ter kennisgeving aangenomen. We hadden geen behoefte aan wéér een avond vol gladde presentaties en zorgvuldig geregisseerde geruststellingen. Zulke bijeenkomsten dienen in de praktijk maar één doel: het afvinken van de participatieplicht uit de Omgevingswet, zodat achteraf kan worden beweerd dat inwoners zijn meegenomen in het proces. In werkelijkheid gaat het om het kaltstellen van kritiek, met een glimlach en onder het genot van een kopje koffie.
Onze verslaggever ter plaatse meldde het al: wie in de Oranjerie goed luisterde, kon het werkelijke doel van de bijeenkomst moeiteloos herkennen. De MeyerBergman Erfgoed Groep wil structurele toestemming voor het organiseren van al dan niet besloten bijeenkomsten in het paleis en de Oranjerie. Daarbij gaat het niet alleen om representatieve ontvangsten of culturele activiteiten, maar vooral ook om feesten en partijen zonder telkens opnieuw een vergunning te hoeven aanvragen. De wijziging van het omgevingsplan die nu wordt voorbereid, moet dit mogelijk maken. Daarmee komt ook het schenken van alcoholhoudende dranken in het paleis in beeld.
Tot zover onze verslaggever. Voor Behoud het Borrebos is het helder: als de gevraagde vergunning wordt verleend, kan het voormalige koninklijke verblijf definitief worden ingezet als commerciële horecalocatie. Het paleis verandert dan in een evenementenlocatie voor bruiloften, jubilea en andere feesten en partijen. Wat ooit een statig en historisch monument was, verwordt tot een ‘venue’ waar de champagne voor de beter betaalden in onze maatschappij rijkelijk vloeit. Wie denkt dat het hier nog om cultureel erfgoed gaat, vergist zich. Dit is geen verantwoorde herbestemming, dit is ordinaire commerciële exploitatie, gefaciliteerd door een overheid die haar rol als hoeder van het publieke belang én de natuur al lang heeft opgegeven.
En het gemeentebestuur Baarn? Van links tot rechts speelt die in dit alles de rol van trouwe bondgenoot. De vergunningen liggen als het ware al klaar. Van bestuurlijke distantie is geen sprake.
Mevrouw Maya Meijer-Bergmans hanteert ondertussen een vertrouwd narratief: dat zij telkens opnieuw is tegengewerkt door veranderde regels die haar nooit goed zouden zijn uitgelegd. En de politiek laat dat gemakzuchtige verhaal ongemoeid. Geen bestuurder die haar publiekelijk wijst op het feit dat zij deze situatie volledig aan zichzelf te danken heeft. In 2017 verkreeg zij samen met haar man het volledige landgoed van 165 hectare op dubieuze wijze voor het zelfbedachte bedrag van 1,7 miljoen euro. De plannen waarmee zij destijds de indruk wekte het erfgoed te willen bewaren, waren in 2022 onherkenbaar gewijzigd. Wat toen nog werd gepresenteerd als ‘Raad van State-proof’ bleek bij nader inzien vooral gericht op commerciële exploitatie. Terecht zette de Raad van State begin 2024 daar dan ook een dikke streep door.
Toch blijven het college en de gemeenteraad van links tot rechts zich gedragen alsof men haar nog altijd iets verschuldigd is. De egards waarmee de huidige eigenaren tegemoet worden getreden zeggen alles. Ondertussen verandert Paleis Soestdijk gestaag in een luxueus, soms ordinair evenementencomplex dat alles in zich heeft van wat ooit Simpelpret voor de gewone man in petto had voor het paleis. Nu georganiseerd door een projectontwikkelaarsechtpaar dat zich al jaren niets aantrekt van natuurbelangen, monumentenzorg of publieke verantwoording. Wat resteert, is een nationaal symbool dat geruisloos is afgegleden tot feestzaal voor wie het zich kan permitteren.
Kees Koudstaal