6 mei 2026 – Nu de MeyerBergman Erfgoed Groep [MBEG] definitief het stempel van de Oranjes op Paleis Soestdijk heeft gedrukt, wordt eens te meer zichtbaar hoe leeg het plan Made by Holland was. Wat destijds werd gepresenteerd als een levendig podium voor Nederlandse innovatie, design en maakindustrie, dat Nederland als innovatieland moest profileren en tegelijk de restauratie van het paleis zou dragen, blijkt niet meer dan een papieren belofte. Van die belofte is niets meer over.
Die realiteit is even pijnlijk als schokkend. Het landgoed werd in 2017 voor slechts 1,7 miljoen euro in handen gespeeld van de MBEG, met restauratie als kernargument. Negen jaar later is daarvan niets terechtgekomen en zolang de MBEG aan het roer staat, komt het er ook niet van. In plaats daarvan rest een opeenstapeling van losse, niet zelden door Oranjes opgeluisterde activiteiten en commerciële exploitatie, zonder enig zicht op het daadwerkelijke herstel van het rijksmonument. En alsof dat nog niet wrang genoeg is, kan het landgoed na 2032, zodra de contractuele beperkingen vervallen, vrij worden verkocht. Tel uit je winst.
Behoud het Borrebos is inmiddels de enige partij die zich hier nog druk over maakt. Niet alleen vanwege deze schandalige realiteit, maar ook omdat de natuur die de Staat destijds nog zo belangrijk noemde, inmiddels zwaar onder druk staat door de exploitatiewijze van de MBEG. Bij dit alles zwijgt de politiek. Bestuurders die eerder het belang van restauratie onderstreepten, laten niets meer van zich horen. Dat geldt ook voor lokale politici die zich eerder nog fel keerden tegen grootschalige evenementen op het landgoed binnen het Natuurnetwerk Nederland, maar inmiddels oorverdovend stil zijn. Ook lokale en landelijke media negeren dit aspect van Paleis Soestdijk en schrijven liever over luidruchtige popconcerten in de paleistuin en Oranjes die acte de présence geven bij tentoonstellingen. Intussen ligt bij de Raad van State al meer dan twee jaar de vraag op tafel wat de werkelijke marktwaarde was van het complete landgoed dat de Staat in 2017 liet taxeren, maar waarvan de uitkomst angstvallig onder de pet wordt gehouden.
De conclusie is onontkoombaar: in 2017 is een nationaal monument door de Staat voor een fractie van zijn waarde verpatst, op basis van beloften die niet worden waargemaakt. Dat is geen misrekening, maar onbehoorlijk bestuur van de eerste orde, met alle kenmerken van een doorgestoken kaart. Dat de MBEG inmiddels zelfs teruggrijpt op de aanduiding prinses Juliana, alsof haar rol als koningin er nooit toe heeft gedaan, zegt alles over hoe hier met geschiedenis wordt omgegaan: selectief, opportunistisch en vooral dienstbaar aan het verhaal van vandaag.
Kees Koudstaal