22 mei 2025 – Bij onze reactie op de peilnota over de bestuursovereenkomst tussen het college en het COA voor de opvang van 152 asielzoekers op het voormalige marechausseeterrein in het Borrebos, gaven wij al aan weinig te verwachten van de raadsvergadering van 21 mei. Die verwachting werd helaas volledig bevestigd. Van een echt debat was geen sprake – sterker nog, het format van de peiling liet debat niet eens toe. De gemeenteraad wist elke kritische beschouwing over het voorgenomen azc zorgvuldig te ontwijken. Ook het in onze zienswijze nadrukkelijk aangedragen punt over alternatieve locaties bleef volledig buiten beeld.
De voorzitter van de avond, CDA-fractievoorzitter Rik van Hardeveld, benadrukte dat het bij een peilnota slechts gaat om het verzamelen van meningen. Zijn eigen fractiewoordvoerder gaf daar invulling aan met de woorden: “We kunnen kort zijn. Wij zien de voorgestelde onderdelen grotendeels als een verlenging van de huidige regelingen. Wij zien daar geen problemen mee en zien graag het definitieve concept tegemoet.” Daarmee vatte de fractie – bedoeld of niet – het karakter van deze ‘opiniepeiling’ treffend samen.
Applausmachine
Vrijwel alle fracties spraken onomwonden hun steun uit voor het huidige gebruik van het voormalige kazerneterrein als azc met 152 opvangplekken. Vooral de coalitiepartijen GroenLinks, PvdA, VoorBaarn en D66 lieten weten trots te zijn op de manier waarop Baarn uitvoering geeft aan de Spreidingswet. De locatie in het Borrebos werd daarbij zelfs als ‘ideaal’ bestempeld. De woordvoerder van D66 prees het als een gelukkig toeval dat Baarn midden in het bos over een plek beschikt waar tot nu toe weinig gebeurde en die zich volgens haar uitstekend leent voor de opvang van asielzoekers.
Kritiek klonk slechts mondjesmaat vanuit de oppositie: over het risico dat het tijdelijke azc alsnog permanent wordt, over de ongelijke mate van inzet voor asielzoekers ten opzichte van Baarnse woningzoekenden, en over het gebrek aan participatie. Eenpitter Schouten verwees weliswaar naar de uitspraak van de Raad van State over het provinciale verstedelijkingsverbod dat geldt voor het Borrebos, maar nam genoegen met het feit dat het college hierop geen antwoord gaf.
De meest schrijnende bijdrage kwam van het van VoorBaarn afgesplitste raadslid Deurloo. Zij bepleitte zonder aarzeling dat het terrein – na afloop van de opvangperiode in 2035 – beschikbaar moet komen voor permanente woningbouw voor Baarnse woningzoekenden. Een voorstel dat niet alleen haaks staat op iedere vorm van natuurbescherming, maar ook rechtstreeks indruist tegen de uitspraak van de hoogste bestuursrechter, die woningbouw in dit deel van landgoed Paleis Soestdijk in strijd achtte met het provinciale beleid voor het landelijk gebied.
Natuur speelt geen enkele rol van betekenis
Opvallend was dat het woord ‘natuur’ tijdens de hele vergadering slechts één keer viel – en dan nog alleen in de context van mogelijke ontwikkelingen ná 2035. Geen enkele fractie nam het op voor de ecologische waarde van het bosgebied binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Ook verwees niemand naar de zienswijze van Behoud het Borrebos, waarin onder meer wordt gewezen op het ontbreken van een objectief locatieonderzoek naar alternatieven binnen de bebouwde kom van de gemeente.
Tevredenheid alom
Intussen staat definitief vast dat een ruime meerderheid van de raadsfracties tevreden is met de keuze voor een azc op een verscholen locatie in het Borrebos – ver weg van de achtertuinen van hun eigen achterbannen. Dat het betreffende bosgebied formeel deel uitmaakt van het beschermde NNN, speelt voor geen enkele fractie een rol van betekenis. En wat er na 2035 gebeurt? Dat mag de dan zittende raad uitzoeken. Zo kan ook de MeyerBergman Erfgoed Groep, in de wetenschap dat de raad haar vrijwel nooit een strobreed in de weg legt, zich tevreden in de handen wrijven. Zonder wezenlijke tegenspraak vanuit de Baarnse politiek krijgt zij – zoals zo vaak – precies wat zij wil.
Behoud het Borrebos laat het er niet bij zitten
Al met al resteert voor het college een comfortabele constatering: de raad stemt vrijwel kritiekloos in met de koers die in de peilnota is vastgelegd. Waar het gehele gemeentebestuur geen oog heeft voor de bescherming van natuur in en rond het Borrebos, ziet Behoud het Borrebos zich genoodzaakt de strijd voort te zetten in de rechtszaal. Wij blijven ons met kracht verzetten tegen de aantasting en verstedelijking van dit kwetsbare bosgebied aan de rand van landgoed Paleis Soestdijk. De bescherming van het NNN, het provinciale ruimtelijk omgevingsbeleid én de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van Raad van State bieden daarvoor een stevig juridisch fundament.
Kees Koudstaal