Nu de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG) op het punt staat haar nieuwe plannen voor het landgoed Paleis Soestdijk bekend te maken, is het van cruciaal belang dat de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State spoedig oordeelt over de rechtmatigheid van het geheimhouden van de in 2017 door het Rijksvastgoedbedrijf getaxeerde marktwaarde. Zonder inzicht in deze taxatiewaarde is het onmogelijk te beoordelen of het inzetten van het voormalige kazerneterrein van de Koninklijke Marechaussee (KMar-terrein) als kostendrager voor de restauratie van het paleis gerechtvaardigd is.
De discussie speelt zich af binnen een bredere juridische context. Een jaar geleden vernietigde de Raad van State het bestemmingsplan voor Paleis Soestdijk, mede vanwege de woningbouwplannen op het voormalige KMar-terrein. Deze plannen werden beoordeeld als strijdig met het provinciale beleid, dat verstedelijking in landelijk gebied verbiedt. Voor historische buitenplaatsen zoals Paleis Soestdijk geldt weliswaar een uitzondering, maar alleen voor kleinschalige ontwikkelingen die aantoonbaar noodzakelijk zijn voor het behoud en de instandhouding van de buitenplaats. De Raad van State noemde hierbij de herbestemming van een koetshuis als een voorbeeld van een ontwikkeling die wél binnen de beleidsregels past.
Desondanks worden er nu plannen uitgewerkt voor een asielzoekerscentrum voor 175 vluchtelingen en woningen op het voormalige KMar-terrein. Dit is opnieuw een vorm van grootschalige verstedelijking, in strijd met het provinciale beleid en de eerdere uitspraak van de Raad van State.
Geen noodzaak voor kostendragers
Bovendien bestaat er geen aanleiding om het voormalige KMar-terrein in te zetten als kostendrager om het landgoed in stand te houden. De lage verkoopprijs van 1,7 miljoen euro, in combinatie met restauratiekosten van minder dan 10 miljoen euro en de miljoenen aan subsidies die MBEG kan ontvangen, moet de projectontwikkelaar voldoende financiële ruimte bieden om de restauratie uit te voeren zonder inbreuk te maken op de natuurwaarden van het Borrebos.
Het achterhouden van de taxatiewaarde schaadt het vertrouwen in de overheid, ondermijnt democratische controle en roept vragen op over mogelijk onrechtmatige staatssteun. Openbaarheid is essentieel om de claims van MBEG te toetsen, een zorgvuldige afweging van publieke middelen en natuurwaarden te waarborgen, en verdere aantasting van het Borrebos door grootschalige ontwikkelingen te voorkomen. Dit unieke natuurgebied verdient bescherming tegen onnodige aantasting door commerciële belangen van de MBEG.
Oproep aan de Raad van State
Om transparantie en democratisch verantwoorde besluitvorming te waarborgen, ziet Behoud het Borrebos met vertrouwen een spoedige behandeling van het beroep door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegemoet. In een vandaag (27/1/’25) gestuurde brief aan de Afdeling is aangedrongen op urgentie, gezien de impact van de plannen op het Borrebos en de bredere juridische en maatschappelijke consequenties. Behoud het Borrebos hoopt op een uitkomst die het vonnis van de Rechtbank vernietigt en de minister verplicht de taxatiewaarde alsnog openbaar te maken, zodat democratische controle op de ontwikkelingen op en rond het landgoed Paleis Soestdijk wordt gewaarborgd.
Kees Koudstaal
Nota bene
In een eerder stadium heeft Behoud het Borrebos het voormalige ziekenhuis Maarschalksbos, gelegen binnen de bebouwde kom, aangedragen als alternatieve opvanglocatie. Deze locatie vormt een realistisch alternatief dat geen schade toebrengt aan de natuurwaarden van het Borrebos. Het college heeft deze optie echter zonder overtuigende onderbouwing terzijde geschoven met het argument dat de bestemming op deze locatie zorg/zorgwoningen is…